October 13, 2025 | 12:00am
HINDI ulan ang pumatay sa ating mga kababayan kundi kawalanghiyaan. Hindi bagyo ang sumira sa mga tahanan — kasakiman. At hindi baha ang tunay na kalaban — ang mga opisyal na ginawang negosyo ang delubyo.
Habang ang mga ilog ay umaapaw sa tubig, umaapaw naman sa karangyaan ang buhay ng mga tiwaling nasa pamahalaan.
Totoo ba ito, Ka Santos, Athea at Pakana.? Ito ang ilan opisyal sa gobierno na namuhay ng marangya at tumira ng mga substandard materials sa kanilang mga naging proyekto habang naglalakihan ang bayag sa DPWH.
Habang ang mga bukirin ay lumulubog sa putik, lumulubog din sa luho at bisyo ang mga opisyal at kontratistang nakinabang sa “ghost projects” ng flood control.
Ang mga pader na dapat pumigil sa baha, bumagsak sa unang hampas ng ulan.
Bakit?
Dahil sa substandard materials — sementong hinaluan ng buhangin, bakal na manipis, at batong binili sa pinakamurang supplier para lang tumaas ang kita.
Ang resulta mga dike na nagiba kahit hampasin lang ng hangin ng bentilador, mga kanal na tinapos sa papel pero hindi sa lupa, at mga pamilyang nalunod sa sariling buwis.
At habang nangyayari ang lahat ng ito, ang mga opisyal at engineer ng DPWH na kasabwat sa sindikato ay naglalakad sa mga mamahaling SUV, nakasuot ng mamahaling relo, at nagtatago sa likod ng mga malinis na uniporme.
Kung makaporma, akala mo’y mga bayani ng bayan — pero sa katotohanan, mga salot sa kaban ng bayan.
May mga anak silang nag-aaral sa mga prestihiyosong unibersidad sa abroad, nakasakay sa sasakyang imported, nakasuot ng alahas na kasing-kinang ng kasalanang pinagkakitaan ng kanilang mga magulang.
Habang dito sa Pilipinas, ang anak ng magsasaka’y umahon sa bubong tuwing umuulan, ang mangingisda’y nagluluksa sa pagkawala ng bangka,at ang pamilya ng maralita’y humahawak sa dasal habang tinatangay ng baha.
Ganyan kalalim ang sugat na iniwan ng katiwalian. Hindi ito simpleng pagnanakaw — ito ay pambansang krimen na pumatay ng dangal, pag-asa, at kabuhayan.
Ngunit ngayon, nahubaran na ang mga mapuputing uniporme. Nakikita na ng taumbayan ang katotohanan sa likod ng mga proyekto.
Ang mga kontratistang dati’y tahimik, unti-unti nang nagbubunyag. Ibulgar nila ang lahat. Sabihin kung sino ang mga pulitikong tumanggap ng “protection money,” kung sino ang mga engineer na pumirma sa mga gawa-gawang inspeksiyon, at kung sino ang mga opisyal na kumita sa bawat pader na bumagsak.
Kung may natitira pang dangal sa gobyerno, dapat ngayon ipakita — sa pamamagitan ng malalim na imbestigasyon, pagsibak sa mga sangkot, at mabigat na parusa.
Hindi sapat ang suspensyon. Hindi sapat ang reassignment. Dapat ikulong. Dapat pagdusahan. Dapat isoli ang lahat ng ninakaw.
Panahon nang tapusin ang sistemang ginagawang “business opportunity” ang bawat kalamidad. Panahon nang ipatigil ang baha ng kasakiman na paulit-ulit na lumulubog sa bayan.
At panahon nang managot ang mga taong ginawang laruan ang buhay ng sambayanan.
Disclaimer: Ang pahayag na ito ay isang komentaryong pampubliko na nakabatay sa mga ulat, hinaing, at isyung kaugnay ng katiwalian sa mga proyektong pampubliko. Layunin nitong manawagan ng imbestigasyon, pananagutan, at reporma sa pamahalaan. Hindi ito akusasyon laban sa partikular na indibidwal, kundi isang panawagan para sa katotohanan, hustisya, at dangal ng bayan.